Otistik bir yetişkinseniz veya otistik bir yetişkinle ilişkiniz varsa, iletişim özellikle zor olabilir. Kendinizi sık sık yanlış yorumlarken veya yanlışlıkla birbirinizi kırarken bulabilirsiniz. Ancak bu, iletişimin kopmasının kaçınılmaz olduğu anlamına gelmez. İkinizin de amaçladığınız mesajların ulaştığından emin olmak için ekstra çaba sarf etmeniz gerekecektir.
Nörotipik Partner İçin İpuçları
Eşiniz, arkadaşınız veya aile üyeniz otistikse, aşağıdaki iletişim ipuçları işinize yarayabilir.
Mecazi dile dikkat edin. Hepsi olmasa da bazı otistik yetişkinler olayları gerçek anlamıyla algılama eğilimindedir. Eğer durum böyleyse, açık sözlü olmaya çalışın. Örneğin, ironik veya alaycı şakalardan vazgeçebilirsiniz.
Beden dilindeki farklılıkları tanıyın. Karşınızdaki kişi göz teması kurmuyorsa veya alışılmadık sözel olmayan ipuçları veriyorsa, alınmayın. Ne söylediklerine odaklanın. Ayrıca sizin bazı sözsüz ipuçlarınızı gözden kaçırabileceklerinin de farkında olun.
Sabırlı olun. Başlangıçta bir yanlış anlaşılma oldu diye kendinizi kaybetmeyin. Ve otistik kişinin beceriksiz olduğunu varsaymayın; onlar sadece olayları farklı şekilde ele alırlar.
Otistik Partner İçin İpuçları
Eğer otistikseniz ve nörotipik bir yakınınızla konuşuyorsanız, aşağıdakileri deneyin:
Açıklama isteyin. Gerektiğinde, diğer kişiden söylediklerini tekrarlamasını veya yeniden ifade etmesini isteyin. Bir şeyi kaçırdığınızı düşünüyorsanız, gerçekçi olup olmadıklarını sorabilirsiniz.
Zaman ayırın. Yanıt vermek için acele etmeyin. Acele etmek daha fazla yanlış anlamaya yol açabilir. Size söylenenleri işlemek için duraklayın ve nasıl yanıt vermek istediğinizi düşünün.
Konuşmaya ara verilmesini isteyin. Duyusal sorunlar nedeniyle dikkatinizin dağıldığını hissediyorsanız, konuşmaya daha sonra veya farklı bir ortamda devam edip edemeyeceğinizi sorun. Kaygı artıyorsa veya sohbet etmekten yorulduysanız, kendinizi toparlamak için kısa bir yürüyüşe çıkmak için izin isteyin.
Otistik Bir Yetişkin Olarak İletişim Becerilerinizi Geliştirmek
Neyi ve neden geliştirmek istediğinize karar verin. Belki de eşinizin ne zaman hayal kırıklığına uğradığını fark edebilmek için sözsüz işaretleri okumada daha iyi olmak istiyorsunuz.
Görevi adımlara bölün. Partnerinizin hayal kırıklığını ölçerken, aramanız gereken net bir ilk işaret var mı? Farklı insanların farklı sözsüz ipuçları vardır, ancak bu ipuçlarından bazıları yaygındır. Belki de partneriniz sinirlendiğinde kaşlarını çatıyordur. Bu ilk işareti fark ederseniz, bakmanız gereken başka bir işaret var mı?
Pratik Yapın. Beceriyi partnerinizle birlikte uygulayın ve geri bildirimlerini isteyin. Yeni becerinizi yabancılarla da deneyebilirsiniz.
Mükemmelliğe Takılıp Kalmayın. Her seferinde doğru yapmak zorunda olmadığınızı bilin. Partneriniz de sizinle daha iyi iletişim kurmak için çaba göstermeye istekli olmalıdır. Belki de nasıl hissettikleri konusunda daha açık sözlü olabilirler, böylece yalnızca sözsüz ipuçlarına güvenmek zorunda kalmazsınız.
Her İki Partner İçin İpuçları
Duygularınızı Bastırmayın. Hayal kırıklığı gibi olumsuz duyguları saklamak, kızgınlığa ve yüksek stres seviyelerine yol açabilir. Bunun yerine, açık olun ve partnerinize nasıl hissettiğinizi söyleyin. Ardından, birlikte çözümler ve uzlaşmalar aramaya başlayabilirsiniz.
Varsayımlarınızı Dizginleyin. Partnerinizin sözlerinin ve eylemlerinin arkasında nedenler bulmaya çalışırken varsayımlarda bulunmak kolaydır. Ancak bu varsayımların gerçeği yansıtmak zorunda olmadığını unutmayın. Partnerinizin kızgın olduğu için sizi görmezden geldiğini düşünebilirsiniz, ancak belki de sadece başka bir şeye odaklanmıştır. Sevdiğiniz kişinin aklından neler geçtiğini tahmin etmeye çalışmak yerine sorular sorun.
“Sen” İfadeleri Yerine “Ben” İfadelerini Kullanın. “Ben” ifadeleri duygularınıza vurgu yapar. “Sen” ifadeleri suçlayıcı gelebilir. İkincisinin, partneriniz savunmaya geçtikçe tartışmaları tırmandırma olasılığı daha yüksektir. Örneğin, “Beni görmezden geliyorsun” yerine “Görmezden gelindiğimi hissediyorum” demeyi deneyin.
Gerçekten Dinlemeyi Öğrenin.
Arkadaşınızı veya sevdiğiniz kişiyi duyma ama gerçekten dinlememe alışkanlığına kapılmak kolaydır. Belki de kendinizi size söylenenlere odaklanmak yerine sadece konuşma şansınızı beklerken bulursunuz. Bu durum özellikle iletişim tarzlarınız çok farklıysa sorun yaratabilir. İşte daha aktif bir dinleyici olmak için bazı adımlar:
Dikkat Dağitici Şeyleri Azaltin. Telefonunuzu kaldırın. Arka plandaki müziği kısın. Duyusal sorunlarınız varsa, önemli konuşmaları fiziksel olarak rahat bir alanda yapmayı hedefleyin.
Yargılamadan Odaklanın. Dikkatinizin tamamen diğer kişide olduğundan emin olmak istersiniz. Partnerinizin sözlerini kafanızda tekrarlamayı faydalı bulabilirsiniz. Bu, odağınızı korumanıza yardımcı olabilir. Herhangi bir yargılama veya eleştiriyi bir kenara bırakın ve sadece açık bir zihinle dinleyin.
Söz Kesme Dürtüsüne Direnin. Bir şeye itiraz etmeniz gerekiyormuş gibi hissedebilir, hatta konuşmanın yönünü değiştirme isteği duyabilirsiniz. Sabırlı olmaya çalışın.
Geri Bildirim Sunun. Gerektiğinde, sevdiğiniz kişiden bir noktayı netleştirmesini veya bir şeyi tekrarlamasını isteyin. “Benim duyduğum…” de diyebilir ve ardından partnerinizin söylediklerini kendi kelimelerinizle yeniden ifade edebilirsiniz. Bu, her ikinizin de aynı sayfada olmasını sağlar.